درکره زمین با توجه به انواع پدیده های جوی تنوع آب وهوایی دیده می شود


درکره زمین با توجه به انواع پدیده های جوی تنوع آب وهوایی دیده می شود. در منطقه ی گرم زمین که بین مدار رأس السرطان(23درجه و27دقیقه ی شمالی) ومدار رأس الجدی(23درجه و27دقیقه ی جنوبی) قرار دارد اختلاف دمای سالانه بسیار اندک است در این منطقه فصل سرد وجود ندارد ولی مقدار ریزش باران درنقاط مختلف آن متفاوت است و بر آب وهوای منطقه نیزتأثیر دارد.بین منطقه گرم و معتدل نواحی دیده می شود که باران بسیار کم وصحاری بزرگ وجودداردکه به منطقه ی آب وهوای صحرایی(گرم بیابانی) معرف است.دربالای منطقه ای که دارای آب وهوای صحرایی است آب وهوای معتدل دیده می شود که بر حسب عرض جغرافیایی ،نقاط مختلف آن فرق می کند.                                                                                                                                                                                                                                        سومین منطقه آب وهوای سرد است که دارای اختلاف دمای سالانه ی بسیار است . این منطقه دارای آب و  هوای سرد قطبی است. در ضمن ارتفاعات بلند یا کوهستان ها نیز در آب و هوای منطقه اثر دارد ودارای آب و هوای سرد است.                                                                                                                                                                                                                                                                                               این ساده ترین  تقسیم بندی آب و هوای کره ی زمین است که نمی تواند کامل باشدبلکه بایدبا ترکیب پدیده های اصلی جو یعنی درجه حرارت،میزان رطوبت و باران و جهت وزش بادها به تقسیم بندی جامع تری اقدام نمود که به طور خلاصه چنین است:           

 1) آب وهوای گرم : آب وهوای گرم در حدود یک سوم کره ی زمین را فراگرفته است ، آفریقای مرکزی ، جنوب وجنوب شرقی آسیا، آمریکای مرکزی، قسمتی از آمریکای جنوبی و همچنین در جزایر اقیانوسیه این نوع آب وهوا دیده می شود. تغییرات سالانه دما در این نواحی کم و از نظر ریزش باران وپدیده های جوی در نقاظ مختلف آن اختلافاتی دیده می شودوبراین اساس آب وهوای گرم به چند نوع فرعی تقسیم می شود:

الف)نوع استوایی: باران تقریباَ در تمام مدت سال در این منطقه مبارد و تغییرات درجه ی حرارت در این نوع آب وهوا خیلی کم است.

ب) نوع مداری : فصل خشک درای نوع آب وهوا بسیار محسوس و بیش از شش ماه طول می کشدفصل بارانی کوتاه و اختلاف دما بسیار زیاد است.

ج) نوع سومی هم در منطقه ی گرم دیده می شود که حد وسط بین دو نوع استوایی و مداری است(گرم بیابانی). این سه نوع آب وهوا در قاره ی آفریقا دیده می شود.

در سواحل خلیج گینه وکنگو آب وهوای نوع استوایی دیده می شود که به آب وهوای گینه ایی معروف است . در بالای آب وهوای گینه ایی آب وهوای سودانی دیده می شود که حد وسط آب وهوای استوایی ومداری است.

در بالای آب وهوای سودانی، آب وهوای سنگالی دیده می شودکه در واقع همان آب وهوای مداری است.در آب وهوای نوع استوایی جنگل های انبوه ناحیه خلیج گینه درجه ی حرارت هوا چندان زیاد نیست ولی طاقت فرسا می باشد .حرارت هوا در حدود 26تا28 درجه به طور متوسط می باشد.این دما درطول سال خیلی کم تغییر می کند  یعنی اختلاف سالانه دما در حدود دودرجه می باشد.

این گرمای دایمی که توأم با رطوبت زیاد است از نظر زیست محیطی برای انسان بسیار مشکل است. درجه حرارت این ناحیه از نواحی ساحلی خیلی کمتر است ولی بارانش بسیار زیاد است. به عنوان مثال در کشور سیرالئون میزان بارش سالانه به طور متوسط 4تا5متر است و این باران بیش در دو فصل مشخص بهار وپاییزمی بارد.

وقتی از ناحیه ی خلیج گینه به طرف داخل آفریقا پیش می رویم آب وهوا تغییر می کندچون اولاَدر این ناحیه از جنگل های انبوه استوایی خبری نیست به جز در مسیر رود ها .ثانیاَ مقدار بارش سالانه بسیار کمتر از ناحیه استوایی است حد اکثر باران در بهار و پاییز، وزمستان فصل خشک می شود.

وقتی به سمت شمال و غرب آفریقا پیش می رویم نوع آب وهوا فرق می کند. به عنوال مثال در سنگال آب وهوایی می بینیم که به کلی با آب وهوای سودانی تفاوت دارد.در سنگال هوا خشک تر و میزان ریزش باران کمتر از ناحیه ی سودانی است. جنگل وجود ندارد  و پوشش گیاهی بیش تر از نوع استپ است. اختلاف دما بسیار زیاد است و تابستان در این ناحیه تا حدودی باران می باردولی زمستان فصل خشک است.

این سه نوع آب وهوای استوایی یا گینه ایی ، سودانی وسنگالی یا مداری که در مغرب آفریقا دیده می شود در دیگر مناطق این قاره وجود ندارد.

آفریقای شرقی خیلی خشک تر از غرب این قاره است.

از آفریقا که بگذریم آب وهوای گرم درسایر نقاط زمین وجوددارد . در آمریکای جنوبی ، درحوزه ی آمازون آب وهوای گرم ومرطوب و نوع سودانی وسنگالی در آمریکای جنوبی . مثلاَ نوع سودانی درشمال ونزئولا وشرق برزیل و نوع سنگالی در فلات های مرکزی برزیل دیده می شود.